Hoe een eenvoudig mineraal een wereldwijde essentie werd, en hoe JOZO het onderdeel maakte van het dagelijks leven.
Zout is een van de oudste stoffen die de mensheid kent. Het is niet alleen een smaakversterker – hoewel de meesten van ons het zo tegenkomen. Zout is essentieel voor het leven. Het helpt de vochtbalans te reguleren, ondersteunt de zenuw- en spierfunctie en speelt een vitale rol in de gezondheid van onze cellen.
Eeuwenlang was zout zeldzaam en kostbaar. Oude beschavingen gebruikten het om voedsel te conserveren, lang voordat er koeling bestond. Het maakte handel mogelijk, dreef imperiums aan en ontketende zelfs oorlogen. In sommige culturen was het zo waardevol dat het als betaalmiddel diende – het woord “salaris” komt van het Latijnse salarium, wat oorspronkelijk “zoutgeld” betekende dat aan Romeinse soldaten werd betaald.
Over de hele wereld heeft zout ook een symbolische kracht gehad – gebruikt in rituelen, verdragen en tradities. Het was een teken van gastvrijheid, wijsheid en rijkdom. De betekenis ervan komt terug in uitdrukkingen als “het zout in de pap” of “het zout der aarde”.
Snel vooruit naar het einde van de 19e eeuw, in de Nederlandse provincie Twente. Hier werd, bij toeval, een van Europa’s grootste ondergrondse zoutvoorraden gevonden. In 1885 trok een waterpomp op het landgoed Twickel onverwacht zout water omhoog. Geologen en ondernemers merkten dit op, en de jacht was geopend.
Tegen het begin van de 20e eeuw bevestigden geologische onderzoeken enorme reserves steenzout, begraven op 300 tot 400 meter onder het oppervlak. Dit zout was 250 miljoen jaar geleden ontstaan toen de oude Zechsteinzee verdampte, waarbij dikke lagen mineraalrijk zout achterbleven die uiteindelijk door de tijd en sediment werden bedekt.
In 1918, toen zout nog uit Duitsland werd geïmporteerd, verleende de Nederlandse overheid exclusieve rechten om deze voorraden te exploiteren. De KNZ – de Koninklijke Nederlandsche Zoutindustrie – was geboren. Gevestigd in Boekelo en later Hengelo, markeerde dit het begin van een nieuw industrieel tijdperk voor het Nederlandse zout, en voor de wereld.
Zout winnen van diep onder de grond is een technisch hoogstandje. In Hengelo boren ingenieurs in de aarde en pompen water naar beneden om het steenzout op te lossen tot pekel. De pekel wordt vervolgens terug naar de oppervlakte gepompt en gezuiverd door middel van sedimentatie en filtratie.
De gezuiverde oplossing komt in een reeks vacuümverdampers terecht, waar hitte en druk het zout uit het water lokken. Het resultaat zijn schone, witte zoutkristallen van hoge zuiverheid. Na het drogen en zeven in verschillende korrelgroottes, wordt het zout verpakt en gedistribueerd. Deze vacuümmethode, ingevoerd in 1926, blijft een van de meest energiezuinige en hygiënische manieren om zout te produceren.
Tegen de jaren 30 zorgde het Twentekanaal ervoor dat zout rechtstreeks vanuit de fabriek via een netwerk van waterwegen kon worden verscheept, waardoor JOZO-zout een exportsucces werd.
In 1929 kreeg een gedurfd idee vorm bij de oorspronkelijke fabrikant KNZ. Het nieuw geraffineerde zout was niet alleen zuiver – het was praktisch. Om jodiumtekort te bestrijden, begonnen de Nederlandse gezondheidsautoriteiten jodium toe te voegen aan tafelzout. Het resultaat was een compleet nieuwe categorie zout: gejodeerd zout.
JOZO werd geboren als een afkorting van “JOdisch ZOut”. Het was het eerste breed beschikbare gejodeerde zout in Nederland – en uiteindelijk in heel Europa. Met zijn fijne, schone korrels en gezondheidsvoordelen werd het al snel een onmisbaar product in keukens en bakkerijen.
In de loop der tijd werd JOZO meer dan alleen een product. Het groeide uit tot een merk dat stond voor betrouwbaarheid, smaak en innovatie. En naarmate consumenten kritischer werden, evolueerde JOZO mee – met een breder scala aan korrelgroottes, zoutsoorten en formaten, allemaal ontwikkeld om verschillende gerechten en levensstijlen te verrijken.
Vandaag de dag is JOZO een van de meest vertrouwde zoutmerken in Noord-Europa. Van alledaags tafelzout tot gastronomisch vlokkenzout, het assortiment van JOZO omvat:
Bij JOZO blijven we ons zout winnen uit ondergrondse grotten in Nederland en Denemarken, evenals uit zoutpannen in de Middellandse Zee en het Caribisch gebied. Ons erfgoed is gebouwd op zuiverheid, veiligheid en smaak – maar ook op een toewijding aan bewust zoutgebruik.
{%CAPTION%}
Terwijl de wereld verandert, verandert ook de manier waarop we over eten denken. Bij JOZO zien we zout niet alleen als een ingrediënt, maar als een drager van gezondheid, erfgoed en smaak. Met een wereldwijde focus op voeding blijft JOZO innoveren met opties met minder natrium en duidelijkere etikettering.
Initiatieven zoals Salt Smart zijn bedoeld om onze klanten te informeren en een bewust, evenwichtig gebruik van zout te stimuleren. Nu plantaardig eten en minimale bewerking steeds gebruikelijker worden, speelt kwaliteitszout een nog grotere rol bij het naar een hoger niveau tillen van eenvoudige maaltijden.
En net zoals zout ooit handelsroutes en economieën vormgaf, geloven wij dat het een betere eetcultuur kan vormen – een cultuur die waarde hecht aan eenvoud, duurzaamheid en smaak.
De reis die miljoenen jaren geleden begon onder een oude zee is nog niet voorbij. Hij evolueert, korreltje voor korreltje.